Salata Malata

Quinoa Salatası

Yazıların arası açıldıkça sayısı beşi geçmeyen okuyucularım dördün altına düşecek diye çok korkuyorum, ama gel gör ki bugünlerde doktor olmaya (savunma ve tez diye de bilinir halk arasında) karar verdim, aynı zamanda küçük çapta müdürlük de yapıyorum, hayır demeyi de yeni yeni öğreniyorum, mesela dün bir çalışanıma hayür diyebildim (bence). Tüm streslerimi size böyle bir cümlede özetledikten sonra doktora bitirmeye çalışan bir insan evde ne yer ne içer anlatayım, madem mıtfak dedik. Salata, makarna, pilav, dondurulmuş pizza, peynir, kurutulmuş domates yer, bir tane de soğuk bira içer. Dondurulmuş pizzayı buzluktan böyle çıkarın, fırına şu şekilde atın, makarnayı suda şöyle pişirin diye anlatmam ayıp ve biraz da renksiz olacağından oyalanmanız için pek renkli ve leziz, aynı zamanda besleyici ve sağlıklı quinoalı salatayı anlatmaya karar verdim.
Neden quinoa ve öncesinde nedir quinoa:
Quinoa otsu bir yeni dünya bitkisidir, tohumlarını yiyeceğiz bu salatada. Türkiye'de kazayağı denerek yaprakları yeniyor anladığım kadarıyla. Ama biz tohumlara odaklanalım: hem glutensiz hem de neredeyse tüm temel amino asitleri (insanın kendi üretemediği) içeren, adeta bir lütuf, adeta bir amanallahım ne iyi ettim de yedim denecek tohumlardır bunlar. İnternetsel kaynaklar temel amino asitlerin 8i mi 9u mu yoksa 10unu mu içerdiği konusunda fikir ayrılığına düştüğünden hakemli kaynaklara da baktım sizin için sevgili okuyucular, bakmakla da kalmadım, okudum, okuduğumu da anladım. Ranthora¹ ve Ruales²'e göre 10 temel amino asitinden 9u quinoadan cımbız ile çıkarılabilir (merak ediyorsanız eksik olan tryptophan), fakat bunlardan 2si yetersiz miktarda (bunlar da methionine ve cystine), ya da bağırsakların cımbızı yok ki yeterince çıkarsın. Yine de bence çok iyi, 10da sekiz çok iyi bir başarı, quinoa artısını hak etti. Glutensizlik bize ne için lazımdı derseniz de, gluten yiyememe hastalığı (Coeliac disease) olan bir arkadaşınızla iki defa üst üste yemek yiyip de vah yavrum gene birşey yiyemedi, bunu yiyebilecek mi acaba diye kıvrım kıvrım kıvrılmadınız demek ki. Aslında arkadaşın anlattığına göre içinde ne olduğunu bildikten sonra buğdaysız (gluten buğdayın içinde ekmeği bir arada tutan proteindir) yemek seçmek çok zor değilmiş, fakat bunu hiçbirşey yemediği Çin düğününde (soya sosuna doldurucu olarak buğday unu katılabiliyormuş da) anlatınca çok inandırıcı olmadı.

Quinoanın faydalarını irdelemek yerine quinoa salatası³ yemek isterseniz buradan bakın, soğanını unutmayın bak!

Kaynakça:
¹ G.S. Ranhotra et al, Composition and protein nutritional quality of quinoa, Cereal Chemistry, 70, p 303-305, 1993
² J. Ruales and B.M. Nair 1, Nutritional quality of the protein in quinoa (Chenopodium quinoa, Willd) seeds, Plant Foods for Human Nutrition 42, p 1-11, 1992
³ Tarif Tacir Co'nun quinoa kutusunun arkasından